Ziara ya Rais wa Jamhuri ya Kiarabu ya Misri, Abdel Fattah El-Sisi, nchini Tanzania kuanzia Julai 18, 2026, inafungua ukurasa mpya katika uhusiano wa mataifa mawili ambayo yameendelea kushirikiana kwa zaidi ya nusu karne. Katika kipindi ambacho Afrika inaongeza juhudi za kukuza uchumi kupitia ushirikiano wa kikanda na uwekezaji wa kimkakati, mkutano wa viongozi hawa wawili unafanyika wakati Tanzania na Misri tayari zimejenga msingi imara wa ushirikiano wa kisiasa, kidiplomasia, kiuchumi na kibiashara. Kilichopo sasa si kuanzisha uhusiano mpya, bali kuupanua na kuupa mwelekeo unaozalisha matokeo makubwa zaidi kwa uchumi na maisha ya wananchi wa nchi hizo mbili.
Mahusiano ya Tanzania na Misri yalianza kushika kasi mara baada ya Tanganyika kupata uhuru mwaka 1961. Wakati huo viongozi wa mataifa haya walikuwa na maono yanayofanana kuhusu ukombozi wa Afrika, kujitegemea kiuchumi na kuimarisha mshikamano wa bara. Mwalimu Julius Nyerere na Gamal Abdel Nasser walikuwa miongoni mwa viongozi walioweka msingi wa ushirikiano wa Afrika kupitia harakati za ukombozi na baadaye kuasisiwa kwa Umoja wa Nchi Huru za Afrika (OAU). Ukaribu huo uliimarishwa zaidi mwaka 1964 kupitia makubaliano ya kwanza ya biashara kati ya nchi hizo mbili, yakafuatiwa na makubaliano mengine mwaka 1967. Ziara ya kihistoria ya Gamal Abdel Nasser nchini Tanzania mwaka 1966 iliweka alama ya kudumu katika uhusiano huo, huku Tanzania ikiendelea kuthamini mchango wake kwa kutunza kumbukumbu mbalimbali, ikiwemo maeneo yaliyopewa jina lake.
Historia hiyo imeendelea kuandikwa na viongozi wa kizazi cha sasa. Rais Abdel Fattah El-Sisi si mgeni nchini Tanzania, kwani aliwahi kufanya ziara rasmi mwaka 2017 alipokutana na Hayati Dkt. John Pombe Magufuli. Mazungumzo yao yaliweka msisitizo katika kuimarisha biashara, uwekezaji na ushiriki wa kampuni za Misri katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo nchini. Miaka tisa baadaye, El-Sisi anarejea akiwa mgeni wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika mazingira yenye fursa pana zaidi. Safari hii viongozi hao hawaanzi kujenga mahusiano mapya, bali wanakuja kuimarisha ushirikiano uliopo na kuupanua katika sekta za biashara, utalii, kilimo, afya, elimu, maji, nishati na miundombinu. Mwendelezo huu wa ziara za viongozi wa ngazi ya juu unaonyesha kuwa uhusiano wa Tanzania na Misri umejengwa juu ya misingi imara ya taasisi na maslahi ya muda mrefu, badala ya kutegemea viongozi binafsi.
Kadiri mazingira ya dunia yalivyobadilika, ndivyo ajenda za ushirikiano kati ya mataifa haya zilivyopanuka. Kutoka kwenye siasa za ukombozi, Tanzania na Misri zimehamia kwenye diplomasia ya uchumi inayolenga kuvutia uwekezaji, kuongeza biashara, kuhamisha teknolojia na kuharakisha maendeleo ya miundombinu. Leo, matokeo ya ushirikiano huo yanaonekana wazi kupitia miradi mikubwa inayotekelezwa nchini Tanzania kwa ushiriki wa kampuni za Misri.
Mfano unaojitokeza zaidi ni Mradi wa Kufua Umeme wa Maji wa Julius Nyerere wenye uwezo wa kuzalisha megawati 2,115. Mradi huo, ambao ni miongoni mwa miradi mikubwa zaidi ya uzalishaji umeme barani Afrika, umejengwa kwa ushirikiano wa kampuni za Misri za Arab Contractors na Elsewedy Electric. Kukamilika kwake kumebadilisha taswira ya sekta ya nishati nchini kwa kuongeza uwezo wa uzalishaji wa umeme unaohitajika katika ukuaji wa viwanda, uwekezaji na utoaji wa huduma kwa wananchi. Mbali na mradi huo, kampuni za Misri zimeendelea kushiriki katika ujenzi wa njia za kusafirisha umeme, vituo vya kupokea na kusambaza umeme pamoja na miradi mingine ya miundombinu inayochochea maendeleo ya uchumi.
Ushirikiano huu unaonyesha ukweli mmoja muhimu ambao mara nyingi haupewi uzito unaostahili. Diplomasia inapounganishwa na mazingira rafiki ya uwekezaji, huzalisha matokeo yanayoonekana. Mahusiano ya viongozi wa kisiasa hufungua milango kwa sekta binafsi, taasisi za fedha na wawekezaji kushiriki katika miradi inayobadilisha maisha ya wananchi. Ndiyo maana katika miaka ya karibuni ziara za viongozi wa mataifa mbalimbali zimekuwa zikiambatana na majukwaa ya biashara na uwekezaji, badala ya kuishia kwenye mazungumzo ya kisiasa pekee.
Mtazamo huo umejidhihirisha kupitia Jukwaa la Utalii, Biashara na Uwekezaji lililofanyika jijini Cairo kwa ushiriki wa Katibu Mkuu wa Wizara ya Maliasili na Utalii, Dkt. Hassan Abbasi, pamoja na viongozi wengine kutoka Tanzania na Misri. Kupitia jukwaa hilo, wadau walijadili fursa za biashara, uwekezaji na utalii, huku mikutano ya kibiashara baina ya sekta binafsi ikitoa nafasi ya kuanzisha ushirikiano mpya. Aidha, uwasilishaji wa vivutio vya utalii vya Tanzania Bara na Zanzibar umeonyesha dhamira ya kuitumia sekta ya utalii kama daraja la kuimarisha mahusiano ya kiuchumi kati ya mataifa hayo mawili.
Misri ni miongoni mwa mataifa yenye uchumi mkubwa barani Afrika, ikiwa na soko la watu zaidi ya milioni 100 na sekta imara ya viwanda. Kwa upande mwingine, Tanzania inaendelea kujijengea nafasi kama kitovu cha biashara katika Afrika Mashariki na Kusini kutokana na nafasi yake ya kijiografia, Bandari ya Dar es Salaam, rasilimali nyingi za asili na ukuaji wa uchumi. Hali hiyo inaifanya kila nchi kuwa na fursa ambazo mwenzake anazihitaji. Tanzania inaweza kunufaika na teknolojia, mtaji na uzoefu wa viwanda kutoka Misri, wakati Misri inaweza kuitumia Tanzania kama lango la kufikia masoko ya Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) na Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC).
Pamoja na historia ndefu ya urafiki, kiwango cha biashara kati ya nchi hizi mbili bado kina nafasi kubwa ya kuongezeka. Wataalamu wa uchumi wanaona bado kuna fursa nyingi katika kilimo cha umwagiliaji, usindikaji wa mazao, afya, dawa, ujenzi, nishati jadidifu, madini, elimu ya ufundi, teknolojia ya habari na mawasiliano pamoja na utalii ambazo hazijatumika kikamilifu. Hapo ndipo umuhimu wa Jukwaa la Biashara la Tanzania na Misri unapojitokeza. Lengo lake si kusaini makubaliano pekee, bali kuwaunganisha wafanyabiashara, wawekezaji na taasisi za kifedha ili maamuzi ya kisiasa yatoke kwenye makaratasi na kuwa uwekezaji halisi unaozalisha ajira na kukuza uchumi.
Ziara ya Rais El-Sisi pia inaendelea kuidhihirisha sera ya diplomasia ya uchumi inayotekelezwa na Tanzania chini ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan. Katika miaka ya karibuni, Tanzania imeongeza kasi ya kushirikiana na mataifa mbalimbali kupitia majukwaa ya biashara, mikutano ya uwekezaji na makubaliano yanayolenga kuongeza mtiririko wa mitaji, teknolojia na masoko. Mwelekeo huo umeifanya Tanzania kuendelea kuvutia wawekezaji wakubwa katika sekta za nishati, miundombinu, kilimo, viwanda na utalii.
Kwa upande wa Misri, ushirikiano na Tanzania una umuhimu mkubwa wa kimkakati. Mbali na kuimarisha uwepo wake katika Afrika Mashariki, Misri inaiona Tanzania kama mshirika muhimu katika utekelezaji wa Eneo Huru la Biashara la Afrika (AfCFTA). Kupitia Bandari ya Dar es Salaam pamoja na masoko ya EAC na SADC, kampuni za Misri zinaweza kupanua biashara zao katika sehemu kubwa ya bara, huku Tanzania ikinufaika na mtaji, teknolojia na utaalamu wa viwanda kutoka taifa hilo.
Kinachodhihirika leo ni kwamba uhusiano wa Tanzania na Misri umeendelea kukua sambamba na mahitaji ya kila kizazi. Kama Nyerere na Nasser walivyojenga msingi wa ushirikiano uliolenga ukombozi wa kisiasa na mshikamano wa Afrika, Samia Suluhu Hassan na Abdel Fattah El-Sisi wanaendeleza msingi huo kwa kuuelekeza katika uchumi, biashara, uwekezaji, teknolojia na maendeleo ya miundombinu. Huo ndio mwelekeo unaoweza kuifanya historia ya zaidi ya miaka sitini ya urafiki kati ya mataifa haya mawili kuwa chanzo cha fursa mpya za maendeleo, ajira na ustawi wa wananchi kwa miongo ijayo.
