Na John Bukuku
Kutunukiwa Shahada ya Heshima ya Udaktari (Honoris Causa) kwa Samia Suluhu Hassan na RUDN University ni tukio lenye uzito mkubwa kisiasa, kidiplomasia, kielimu na kijamii kwa Tanzania na kwa wanawake wa Afrika kwa ujumla. Taarifa hiyo inaibeba Tanzania katika sura mpya ya ushawishi wa kimataifa, hasa ikizingatiwa kuwa Dkt. Samia anaonekana kuwa mwanamke wa kwanza kutoka Afrika kutunukiwa heshima hiyo na chuo hicho mashuhuri cha Urusi.
Kwanza, heshima hiyo inaonesha namna ambavyo uongozi wa Rais Samia umeanza kutambuliwa kimataifa si tu kwa diplomasia ya kisiasa, bali pia kwa mchango wake katika maendeleo ya elimu, uwekezaji wa maarifa na ushirikiano wa kimataifa. Vyuo vikuu vikubwa duniani kwa kawaida hutumia Shahada za Heshima kama ishara ya kutambua viongozi waliobeba maono yenye athari pana katika jamii zao na duniani. Kwa mantiki hiyo, RUDN haikumtunuku Samia kwa sababu ya nafasi yake ya urais pekee, bali kwa mchango wake katika kuunganisha elimu, maendeleo na diplomasia ya kimataifa.
Pili, tukio hilo lina uzito mkubwa wa kihistoria kwa wanawake wa Afrika. Kwa muda mrefu, orodha ya viongozi waliotunukiwa Shahada za Heshima na RUDN imekuwa ikitawaliwa na viongozi wanaume waliokuwa marais wa mataifa mbalimbali ya Afrika. Kuonekana kwa jina la Dkt. Samia katika historia hiyo kunavunja ukuta wa kihistoria na kuonesha mabadiliko ya nafasi ya wanawake katika uongozi wa juu duniani. Hii ni alama kwamba wanawake wa Afrika sasa wanatajwa katika majukwaa makubwa ya kitaaluma na kimataifa kwa ushawishi wao wa sera, uongozi na maendeleo.
Katika historia ya Chuo Kikuu cha RUDN, viongozi kadhaa wa Afrika waliowahi kutunukiwa Shahada za Heshima walikuwa wanaume waliotokea katika vipindi muhimu vya kisiasa vya bara hilo. Miongoni mwao ni Hayati Sam Nujoma wa Namibia, aliyekuwa alama ya harakati za ukombozi wa nchi yake; 
José Eduardo dos Santos wa Angola.
Thabo Mbeki wa Afrika Kusini.
Olusegun Obasanjo wa Nigeria.
Viongozi hao walitambuliwa kwa mchango wao katika kuimarisha diplomasia, mshikamano wa kimataifa na maendeleo ya mataifa yao.
Kuongezwa kwa jina la Dkt. Samia Suluhu Hassan katika orodha hiyo kunaleta sura mpya ndani ya historia ya RUDN kwa sababu anaingia kama mwanamke wa kwanza Rais kutoka Afrika kutunukiwa heshima hiyo katika chuo hicho maarufu cha Urusi. Tofauti na baadhi ya viongozi waliomtangulia waliotambulika zaidi katika siasa za ukombozi na mageuzi ya kisiasa, Dkt. Samia anatambulika zaidi kupitia diplomasia ya maendeleo, elimu, uwekezaji wa maarifa na ushirikiano wa kimataifa. Hii inaonesha pia namna ambavyo dunia inaanza kuipa thamani mpya Afrika inayojengwa kupitia elimu, teknolojia na maendeleo ya rasilimali watu.
Tatu, hatua hiyo inaongeza hadhi ya Tanzania katika diplomasia ya elimu. Kwa miaka zaidi ya 65, Tanzania imekuwa na mahusiano ya karibu na RUDN, huku maelfu ya Watanzania wakisoma nchini Urusi. Ukweli kwamba Tanzania ni miongoni mwa nchi zenye wahitimu wengi wa RUDN barani Afrika unaifanya nchi kuwa sehemu muhimu ya historia ya chuo hicho. Hivyo, kumtunuku Rais wa Tanzania ni pia kutambua mchango wa muda mrefu wa Watanzania katika ushirikiano wa elimu kati ya Afrika na Urusi.
Aidha, ujumbe wa Rais Samia kuhusu “elimu ya maarifa, nidhamu, uzalendo na ubunifu” unaonesha mwelekeo mpya wa Tanzania kuelekea uchumi wa maarifa. Dunia ya sasa haitazami tena vyeti pekee, bali uwezo wa mtu kutatua changamoto, kutumia teknolojia na kushindana kimataifa. Kauli hiyo inaendana na mageuzi ambayo serikali yake imeanza kuyasukuma kupitia uwekezaji katika sayansi, teknolojia, akili unde (Artificial Intelligence), data science na ubunifu wa vijana.
Kwa upande mwingine, kutajwa kwa programu ya “Samia Scholarship” ndani ya hafla hiyo ya kimataifa ni jambo la kimkakati. Inaashiria kuwa Tanzania sasa inataka kujijenga kama taifa linalowekeza katika kizazi cha wataalamu wa baadaye. Serikali inaposisitiza ufadhili wa masomo katika maeneo ya akili unde, mafuta na gesi, uhandisi na tiba, inaonesha dhamira ya kuandaa vijana wa Tanzania kushindana katika uchumi wa dunia wa karne ya 21.
Pia, tukio hilo linaweza kutazamwa kama ushindi wa diplomasia ya kimataifa ya Tanzania chini ya Rais Samia. Tangu kuingia madarakani, amekuwa akipanua mahusiano ya Tanzania na mataifa mbalimbali duniani kupitia diplomasia ya uchumi, biashara, elimu na uwekezaji. Kutunukiwa Shahada hiyo mbele ya viongozi wa elimu wa Urusi kunathibitisha kuwa Tanzania imeendelea kujenga ushawishi mzuri katika mataifa makubwa duniani.
Kisiasa, tukio hilo linaipa Tanzania “soft power” kubwa katika eneo la elimu na ushirikiano wa kimataifa. Mara nyingi mataifa hujenga ushawishi wake kupitia jeshi au uchumi, lakini pia kupitia elimu, utamaduni na ushawishi wa viongozi wake duniani. Heshima aliyopewa Dkt. Samia inaifanya Tanzania ionekane kama taifa linaloamini katika elimu, ushirikiano na maendeleo ya watu.
Vilevile, ushirikiano uliosainiwa kati ya RUDN na taasisi za Tanzania katika maeneo ya Sayansi ya Takwimu, Akili Unde, Machine Learning na mifumo ya anga unaonesha Tanzania inaanza kuingia rasmi katika ushindani wa teknolojia za kisasa duniani. Hii siyo tena diplomasia ya kawaida ya kisiasa, bali ni diplomasia ya maarifa na teknolojia.
Kwa vijana wa Tanzania, hasa wanawake, tukio hili lina ujumbe mkubwa wa motisha. Linaonesha kuwa mwanamke kutoka Afrika anaweza kuongoza taifa, kuheshimiwa duniani na kutambuliwa na taasisi kubwa za kimataifa kwa mchango wake wa maendeleo. Kwa wasichana wengi wa Afrika, Dkt. Samia sasa anabaki kuwa mfano wa uongozi unaoweza kuvuka mipaka ya kisiasa na kuwa alama ya mabadiliko ya kijamii na kielimu.
Kwa mtazamo mpana zaidi, RUDN ni chuo kilichojengwa katika falsafa ya urafiki wa watu wa dunia na ushirikiano wa kimataifa tangu enzi za Umoja wa Kisovieti. Hivyo, kumpa Dkt. Samia Shahada ya Heshima ni pia ishara kwamba Urusi inaiona Tanzania kama mshirika muhimu wa muda mrefu katika Afrika Mashariki, hasa katika elimu, sayansi na maendeleo ya rasilimali watu.
Kwa ujumla, tukio hili si heshima binafsi kwa Rais Samia pekee, bali ni ushindi wa Tanzania, wanawake wa Afrika na diplomasia ya elimu. Ni alama kwamba Tanzania inaanza kuonekana duniani kama taifa linalowekeza katika maarifa, teknolojia na ushirikiano wa kimataifa. Katika historia ya RUDN, jina la Dkt. Samia Suluhu Hassan linaingia kama alama ya mwanamke wa Afrika aliyeleta sura mpya ya uongozi, elimu na ushawishi wa kimataifa.
