▪️Ni kufuatia ziara na maelekezo ya Waziri Mavunde

▪️Lengo ni kuongeza uzalishaji wa madini ya Tanzanite

▪️Utafiti kugusa eneo la nje ya ukuta wa eneo tengefu la Mirerani

▪️Wachimbaji wa Mirerani wamshukuru Rais Samia kwa mkakati wa kukuza biashara ya Madini

▪️GST yaelekezwa kukamilisha utafiti eneo la Lemshuku kuongeza uzalishaji wa Green Garnet na Tsavorite

MIRERANI, Novemba 9, 2026

Utafiti wa kina wa Tanzanite umeanza rasmi Mirerani, ikiwa ni utekelezaji wa maelekezo aliyoyatoa Waziri wa Madini, Mhe. Anthony Mavunde, katika ziara yake ya mwezi Agosti ya kuongeza uzalishaji wa madini hayo kwa kutumia taarifa sahihi za kijiolojia na kupanua maeneo yenye fursa za uchimbaji.

Akizindua utafiti huo Jumatatu, Mavunde amesema Serikali imeanza kazi katika eneo la kilomita za mraba 636, ikihusisha maeneo ya ndani na nje ya eneo linalodhibitiwa la Mirerani, kwa lengo la kubaini mwendelezo wa miundo ya kijiolojia inayohusishwa na mikondo yenye Tanzanite.

Taasisi ya Jiolojia na Utafiti wa Madini Tanzania (GST) itaanza kwa tafiti za sumaku, umeme na sumakuumeme ili kubaini maeneo yenye viashiria bora zaidi, kabla Shirika la Madini la Taifa (STAMICO) kuingia na mitambo ya uchorongaji kwa ajili ya kuthibitisha hali halisi ya miamba na madini yaliyopo chini ya ardhi.

Mavunde amesema hatua hiyo ni mwendelezo wa maelekezo aliyoyatoa baada ya ziara yake Mirerani, ambako alikutana na wachimbaji wadogo, wafanyabiashara wa madini, madalali na wadau wengine na kuagiza wataalamu kufanya kazi ya kisayansi itakayosaidia kuongeza uzalishaji wa Tanzanite.

“Jambo la kisayansi linajibiwa kwa sayansi,” amesema Mavunde, akisisitiza kuwa Serikali inalenga kuhakikisha wachimbaji wadogo wanapata taarifa sahihi zaidi za kijiolojia zitakazowawezesha kuelekeza mitaji, vifaa na nguvu zao katika maeneo yenye matarajio mazuri ya madini.

Amesema kadri shughuli za uchimbaji zinavyoendelea kufikia kina kirefu, umuhimu wa kuwa na taarifa za kina kuhusu miundo ya kijiolojia unaongezeka, hatua ambayo inaweza kusaidia wachimbaji kufanya maamuzi ya uwekezaji kwa ufanisi zaidi.

Katika hatua ya awali, GST imefanya uchambuzi wa taarifa za kijiolojia zilizokuwepo, tafiti za awali pamoja na taarifa mpya na kubaini maeneo yenye miundo inayohitaji kufanyiwa uchunguzi wa kina zaidi.

Mkurugenzi wa GST, Mhandisi Ally Samaje, amesema utafiti huo unatekelezwa kufuatia maelekezo ya Waziri Mavunde na uchambuzi wa taarifa za kijiolojia ulioonesha maeneo yanayohitaji uchunguzi zaidi. Amesema GST itatumia mbinu mbalimbali za kijiofizikia kubaini kwa usahihi miundo ya miamba yenye viashiria vya Tanzanite kabla ya kufanyika uchorongaji, hatua itakayosaidia Serikali na wachimbaji kupata taarifa sahihi zaidi za kisayansi kuhusu maeneo yenye matarajio ya madini.

Baadhi ya miundo hiyo imeonekana nje ya ukuta wa Mirerani na ina sifa za kijiolojia zinazofanana na maeneo yanayohusishwa na mikondo ya madini inayofanyiwa kazi ndani ya eneo la uchimbaji.

Hata hivyo, Serikali imesisitiza kuwa uwepo wa Tanzanite katika maeneo hayo utathibitishwa baada ya hatua za utafiti na uchorongaji kukamilika.

Mavunde ameielekeza STAMICO kupeleka mitambo yake mikubwa ya uchorongaji Mirerani na kuendelea kufanya kazi kadri maeneo ya kipaumbele yatakavyobainishwa na GST.

Amesema endapo utafiti utathibitisha kuwepo kwa maeneo mapya yenye madini, matokeo hayo yanaweza kuweka msingi wa kufungua maeneo zaidi kwa ajili ya shughuli za uchimbaji na kuongeza fursa za leseni kwa Watanzania, wakiwemo wanawake na vijana.

Kwa upande wake, Mkuu wa Wilaya ya Simanjiro, Fakii Lulandala, amesema utafiti huo una umuhimu mkubwa kwa uchumi wa Mirerani na Simanjiro kwa ujumla, akieleza kuwa matarajio ni kuona matokeo yake yakiongeza fursa kwa wachimbaji wadogo, wafanyabiashara wa madini na wananchi wanaotegemea shughuli za sekta hiyo. Amesema Serikali ya Wilaya itaendelea kushirikiana na taasisi za Sekta ya Madini kuhakikisha utafiti huo unatekelezwa kwa ufanisi na kutoa manufaa kwa wananchi.

Kwa mujibu wa Mavunde, Serikali inalenga kutumia utafiti huo si tu kuongeza taarifa kuhusu Tanzanite, bali pia kupanua wigo wa maeneo ambayo yanaweza kutoa fursa za uchimbaji wenye tija kwa wananchi.

Sambamba na utafiti wa Tanzanite, Mavunde amewataka wachimbaji wadogo wa Simanjiro kutazama kwa upana zaidi fursa za madini ya vito zilizopo wilayani humo, akitaja Tsavorite na Green Garnet ambazo tayari zinachimbwa katika maeneo mengine.

Amesema baadhi ya madini hayo ya kijani yana thamani kubwa kuliko Tanzanite katika soko, na kwamba uwepo wake Simanjiro unatoa nafasi kwa wachimbaji wadogo kupanua uwekezaji wao badala ya kuelekeza nguvu zote katika Tanzanite pekee.

Katika eneo la Lemshuku, wachimbaji tayari wanaendelea na uchimbaji wa Tsavorite na Green Garnet, huku Mavunde akiielekeza GST kuendelea na utafiti wa kina ili kubaini mwendelezo wa maeneo yenye madini hayo na fursa nyingine zinazoweza kuongezwa katika ramani ya uchimbaji wa Simanjiro.

Mavunde amesema Tanzania itaendelea kuipa Tanzanite nafasi yake kama moja ya madini ya vito yanayoitambulisha nchi kimataifa, lakini akasisitiza kuwa utajiri wa kijiolojia wa Simanjiro haupaswi kutazamwa kupitia jiwe moja pekee.

Amesema Serikali inataka kuona wachimbaji wadogo wakipanua maeneo ya shughuli zao kadri taarifa za kijiolojia zinavyopatikana, hatua ambayo inaweza kuongeza maeneo ya uzalishaji, biashara ya madini na fursa za kiuchumi katika maeneo mbalimbali ya wilaya.

Msukumo huo ni sehemu ya mpango mpana wa Serikali kuongeza kasi ya utafiti wa kina wa madini nchini.

Mavunde amesema Tanzania imefikia takribani asilimia 97 katika ramani za kijiolojia, asilimia 84 katika tafiti za jiokemia na asilimia 100 katika tafiti za awali za kijiofizikia kwa njia ya anga, huku tafiti za kina zenye ubora wa juu zikiwa zimefanyika katika takribani asilimia 16 ya eneo la nchi.

Amesema Serikali inajiandaa kuanza utafiti mwingine mkubwa wa anga wenye ubora wa juu katika eneo la takribani kilomita za mraba 160,722, sawa na karibu asilimia 18 ya eneo la Tanzania, ikiwa ni sehemu ya kuongeza kwa kasi taarifa za kina kuhusu rasilimali za madini nchini.

Mavunde amesema utekelezaji wa tafiti hizo unawezeshwa na maelekezo ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ya kutenga asilimia 10 ya makusanyo ya Sekta ya Madini kwa ajili ya utafiti wa madini.

Amesema Mirerani imepewa kipaumbele katika utekelezaji wa mpango huo ili kuhakikisha taarifa za kisayansi zinatumika kuongeza tija katika uchimbaji wa Tanzanite na kufungua fursa zaidi kwa wachimbaji wadogo.

Mbali na utafiti, Mavunde amesema Serikali inaendelea na maandalizi ya hatua mbalimbali za kuimarisha biashara ya Tanzanite, ikiwemo masuala yanayohusu wafanyabiashara, madalali, bei na upatikanaji wa masoko ya kimataifa.

Amesema mapendekezo hayo yatajadiliwa na wadau wa Mirerani kabla ya maamuzi ya mwisho kufanyika, akisisitiza kuwa Serikali itaendelea kuwashirikisha wahusika wa mnyororo wa thamani katika hatua zinazolenga kuimarisha biashara hiyo.

Serikali pia inaendelea kuongeza uwezo wa ndani katika ukataji, ung’arishaji na uongezaji thamani wa madini ya vito, hatua ambayo Mavunde amesema inalenga kuhakikisha Tanzania inanufaika zaidi na thamani inayozalishwa kuanzia uchimbaji hadi kufika katika soko la kimataifa.

Kwa Mirerani, utafiti uliozinduliwa rasmi Jumatatu sasa unaanza kutoa msingi wa kisayansi wa hatua zinazofuata.

GST itabaini maeneo ya kipaumbele, STAMICO itafanya uchorongaji wa uthibitisho, na matokeo yatatumika kuamua uwezekano wa kupanua maeneo ya uchimbaji wa Tanzanite.

Wakati huo huo, utafiti unaoendelea katika maeneo mengine ya Simanjiro, ikiwemo yanakochimbwa Tsavorite na Green Garnet, unalenga kuwapa wachimbaji wadogo wigo mpana zaidi wa fursa za madini ya vito na kuongeza maeneo yenye tija katika uchumi wa madini wa wilaya hiyo.