Na Meleka Kulwa -Fullshangwe Bungeni Dodoma
Rais wa Kenya, Dkt. William Ruto, amesema kuwa mataifa ya Afrika Mashariki yanapaswa kuendelea kufanya maboresho ya sera na mifumo ya kikanda ili kurahisisha usafiri wa watu pamoja na biashara ya bidhaa na huduma ndani ya ukanda huo.
Amesema kuwa wafanyabiashara wadogo na wa kati wana nafasi muhimu katika uchumi wa ukanda huo, hivyo wanahitaji mifumo rafiki itakayowawezesha kufanya biashara zao kwa urahisi zaidi bila changamoto za urasimu.
Ameyabainisha hayo Mei 5,2026 Jijini Dodoma alipokuwa Akihutubia Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Rais Ruto amesema kuwa wananchi wa Afrika Mashariki tayari wamejenga uhusiano mkubwa wa kijamii na kiuchumi unaovuka mipaka ya kitaifa, hivyo ni muhimu kwa serikali kuweka mazingira yanayorahisisha mahusiano hayo.
Aidha, amebainisha kuwa mshikamano wa wananchi wa Afrika Mashariki umejengwa kwa misingi ya kihistoria na kifamilia, ambapo jamii nyingi zinaishi na kushirikiana katika mataifa tofauti ndani ya ukanda huo.
Rais Ruto amesema kuwa hata uhamaji wa wanyamapori kati ya Serengeti National Park na Maasai Mara National Reserve unaonesha namna ambavyo ukanda huo umeunganishwa kiasili.
Ameongeza kuwa nchi wanachama wa East African Community zinapaswa kuendeleza mshikamano na ushirikiano ili kulinda mafanikio yaliyopatikana ndani ya jumuiya hiyo.
Katika hotuba hiyo, Rais Ruto amesema kuwa Tanzania na Kenya zina uhusiano wa muda mrefu uliotokana na ujirani mwema, tamaduni zinazofanana pamoja na matumizi ya lugha ya Kiswahili inayounganisha wananchi wa mataifa hayo mawili.
Amesema kuwa uhusiano huo umeifanya Tanzania na Kenya kuwa washirika wa karibu katika masuala mbalimbali ya kijamii, kiuchumi na kisiasa.
Aidha, amebainisha kuwa uwepo wa jamii zinazopatikana katika pande zote mbili za mipaka ikiwemo Wamaasai na Wakuria umeendelea kuimarisha udugu wa wananchi wa mataifa hayo.
Rais Ruto amesema kuwa ushirikiano huo unapaswa kutumiwa kuongeza fursa za maendeleo na biashara kwa manufaa ya wananchi wa Afrika Mashariki.
Kuhusu sekta ya nishati, amesema kuwa ushirikiano wa Tanzania na Kenya katika miradi ya umeme umeendelea kuimarisha maendeleo ya kiuchumi ndani ya ukanda huo.
Amebainisha kuwa mradi wa kuunganisha gridi za umeme kati ya Kenya na Tanzania umeongeza uwezo wa biashara ya nishati pamoja na kuimarisha upatikanaji wa huduma ya umeme katika nchi hizo mbili.
Aidha, amesema kuwa mradi mpya wa njia ya umeme kutoka Shinyanga kwenda Kilgoris na Rongai nchini Kenya utaongeza uwezo wa usafirishaji wa nishati katika ukanda huo.
Rais Ruto ameongeza kuwa ushirikiano huo utasaidia kutumia vizuri rasilimali za nishati zilizopo Afrika Mashariki ikiwemo gesi asilia, jotoardhi pamoja na nishati jadidifu.
Katika hatua nyingine, amesema kuwa Kenya ipo tayari kushirikiana katika miradi mbalimbali ya kimkakati ya nishati ikiwemo ujenzi wa kiwanda cha kusafisha mafuta mkoani Tanga.
Rais Ruto amesisitiza umuhimu wa nchi za Afrika Mashariki kuendelea kuwekeza katika miradi ya pamoja ya maendeleo ili kuimarisha uchumi wa kikanda na kuongeza usalama wa nishati.
Kwa upande wake, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu),Prof. Palamagamba Kabudi, amesema kuwa mataifa ya Afrika Mashariki yanapaswa kuongeza uzalishaji wa bidhaa za ndani na kuimarisha viwanda ili kupunguza utegemezi wa bidhaa kutoka nje.
Aidha, amebainisha kuwa kuongeza thamani ya bidhaa zinazozalishwa ndani kutasaidia kukuza ajira, uchumi na ushindani wa bidhaa za Afrika Mashariki katika soko la kimataifa.
